Durbaneko Biltzarrak Kiotoko protokoloa luzatzea adostu du

Udane MIGELTORENA

Maite Nkoana-Mashabane, kanpo harremanetako Sudafrikako ministroa

Ia espero baino bi egun beranduago Durbaneko Biltzarrean izan diren 192 herrialdetako ordezkariek Kiototoko protokoloa luzatzea erabaki dute. Adostu dutenaren arabera, herrialde geratuen gehiengo batek Kiotoko Protokoloa bete eta gas kutsatzaileen isuriak murriztu beharko ditu. Horrela, 2015ean instrumentu legal bat izan nahi dute 2020erako gas emisio horiek murrizteko.

Azken bi astetan negoziatzen ibili dira Durbanen, berotegi efektuari buruz akordio batera heltzeko asmoz. Adostasun batera iristea ez da erraza izan eta Biltzarra luzatu zuten duela egun batzuk. Gaur goizean hartu dute erabakia, eta 2012an Catarren negoziatzen jarraituko dute. AEB akordiotik kanpo geratu da, nahiz eta gehien kutsatzen duten herrialdeen artean dagoen.

Aste honetan zehar izan diren negoziazioak burutzen ari ziren bitartean, ekologistek protesta egin dute klima aldaketa eta berotegi efektuaren aurka. Gainera, Geenpeace-k adierazi duenez, erabaki honekin “kutsatzaile handiek” irabazi eta herritarrek galdu egiten dute.

Duela egun batzuk horrela mintzatu zen Durbaneko Bitzarraren inguruan:

Amazoniar oihaneko 700.000 kilometro arriskuan daude Brasilek plazaratutako neurri berriaren ondorioz

Asier LEKUE

     Amazoniar oihana arriskuan dago. Horrela erabaki du Brasilgo senatuak. Senatuak oihanerako kode berri bat plazaratu du azken egunetan. Lege honek nekazaritza esplotatzeko bideratutako lurren kilometro kopurua handitzea ahalbidetzen du. Nekazaritza-lurrak handitzearen ondorioz munduko oihanik handienean deforestazio fenomenoa hasi egingo da, oihanaren 700.000 kilometro inguru arriskuan geratuz.

     Gobernuz kanpoko zenbait erakundek neurri honen inguruan beraien kexak agerian utzi dituzte, legea atzera botako ote zen esperantzarekin. Brasilgo gobernuak lege honek herrialdearen ekonomiarengan izango duen inpaktu positiboan oinarritu du. Kontuan izan behar da Brasilek soja, azukre eta bestelako lehengaien esportazioaren ondorioz diru asko fakturatzen duela, eta zentzu honetan Amazonaseko oihana iturri bilakatzen da. Hala ere, argi dago neurri berri honek herrian eztabaida sortuko duela.

Emakume bat atxilotu dute irain arrazistengatik Londreseko metroan

Sara MATSUTANI

Erresuma Batukoek oraindik harrituta jarraitzen dute sarean zintzilikatu duten bideo baten ondorioz. Bertan, ama gazte bat umea eskuen artean duela, inork ezer esan gabe, irain eta oihu arrazistak esaten hasten da bere inguruko  guztiei Londreseko metroan. Emakumeak duen amorru eta xenofobia guztia inguruan dituen emakume beltzaranen aurka husten du.

Gertaera Croydon-eko metroan jazo da eta emakumeak  “zertan ari da bihurtzen herrialde hau?...beltz eta poloniar izorratu pila batez!” bezalako esaldiak oihukatu ditu. Une luze batez jarraitzen du galdetzen ea nongoak diren inguruan dauden pertsonak “beltz putakumeak” bezalako irainak esanez. Berehala, ordea, eztabaida bat sortzen da lehenengo beltz koloreko emakume bat hasten zaio erantzuten eta jarraian zuri koloreko bat.

Lehendabiziko bideoa Youtuben zintzilikatu eta 124.000 bisita baina gehiago jaso zituen astelehen arratsaldean soilik, bertatik sare sozialetara zabaldu zen eta Twitterrean #MyTramExperience izenarekin eguneko gairik iruzkinduenetariko bat izatera pasa zen.

“The Guardian”-ek dioenez, gaiak horrenbesteko jarraipena izan du 34 urteko emakumea jada atxilotu dutela jarrera arrazista izateagatik.

Gero eta gaixo gehiago eta gazteagoak aurtengo HIESAren nazioarteko egunean

Sara MATSUTANI

HIESaren nazioarteko eguna ospatu da eta gaixotasun honen inguruko sentsibilizazioa bultzatzeko hainbat kontzentrazio eta ekintza egin dituzte. Izan ere, gaixo hauek oraindik gizartearen aurreiritziak eta diskriminazioak jasan behar izaten dituzte.

HIESAren lehen ikerketak egin zirela 30 urte pasa dira jada eta oraindik urtean 2.500 eta 3.500 pertsona inguru gaixotzen dira, beraz, Calcsicova Valentziako HIESAren koordinadorak sentsibilizazio eta prebentzio kanpainen garrantzia azpimarratu du. Baina orain krisia dela eta programa hauekiko kezka sortu da, izan ere, datozen aurrekontu murrizketen aurrean Osasun Kontseiluak 2012. urterako aurreikusi dituen gastuetan ez da horrelako taldeentzako diru laguntzarik agertzen.

Bestalde, HIESA duten pertsonak geroz eta gazteagoak izan ohi dira 13 eta 21 urte bitartekoak. Honi dagokionez, Calcsovako presidenteak dio hau “gaizkiulertu baten ondorioa” dela, izan ere, jendea lasaitu egin dela gaixotasun honen garrantziaren aurrean eta beharrezko neurriak hartzeari utzi diotela. “Tristea da hogeita hamar urte beranduago egunero gutxienez infekzio berri bat egotea eta jendea ez izatea kontziente oraindik kondoia jartzea bezalako gauza sinple baten garrantziaz” dio Calcsovako presidenteak.

Familia espainiarrek gero eta gehiago somatzen dute krisiaren oihartzuna

 Asier LEKUE

     Aberats eta txiroen arteko ezberdintasun ekonomikoak gero eta nabarmenagoak dira, CISek eginiko inkesta batek agerian uzten duen bezala. Talde ekonomiko hauen arteko ezberdintasunak azken 30 urteotako indize maximora iritsi dira, urte osoan zehar “aldapa ekonomiko” batean murgildurik egonik. Horrez gain, aipatu behar da krisi ekonomikoa dela eta inkesta honetan langabeziaren inguruko erreferentziak gora egin dutela.

     Espainiar estatuan 10 familia bakoitzeko seik hilabete bukaerara justu iristen direla aitortzen dute. Inkestatutakoen %14,2ak aurrera egiteko aurrezkiak erabili behar izan dituela aitortzen du, eta %6,6ak zorpetu behar izana izan dutela. Hori dela eta familia espainiarrek gero eta diru gutxiago bideratzen dituzte gainontzeko ondasunak erostera, horrela azken hilabeteotan kotxe ordenagailu edo etxetresna ezberdinen salmentek nabarmen bera eginik.

Euskararen nazioarteko egunean egunerokotasunaren aldarria izan da nagusi

Udane MIGELTORENA

Euskal Herriko milaka eta milaka herritarrek ospatu zuten atzo euskararen nazioarteko eguna. Hiriak zein herriak euskaraz sustatzeko ekimenez bete ziren. Gasteizen, esaterako hainbat talde ezagunek kontzertuak eman zituzten Mendizorrotzan.

Donostian aste osoan zabalik egon da Boulevarrean Mintzodromoa eta hainbat pertsonaia ezagun hurbildu dira bertara. Guztira 1.5000 lagun inguru izan dira aste osoan Mintzodroamoan parte hartzen, eta atzo, Gipuzkoako hainbat alorretako ehun bat eragilek parte hartu zuten. Talde txikitan elkartuta ikus zitezkeen futbolariak, politikariak, sukaldariak, idazleak zein musikariak.

Euskal Herri osoan zabaldu zen mezua egunerokotasunarena izan zen. Atzoko egunek euskara sustatzeko balio badute ere, eragile ezberdinek azpimarratu zuten euskara eguneroko aldarri izan behar dela eta etxea, kalea, lana, lagunartea…euskaraz jantzi behar ditugula.

Era berean, 2006az geroztik Eusko Ikaskuntzak urtero antolatzen duen ENE Saria eman da euskara sustatzeko lanetan gehien nabarmendu den kanpoko erakundearentzat. Saria aurten Madrileko Euskal Etxeak jaso du. Madrileko Euskal Etxea irabazteko asmorik gabeko asoziazioa da, 1979an sortu zuten. Madrilen dauden euskaldunak batzeko guneetako bat da. Euskarazko klaseak ematen hasi ziren bertan 1932an.

Suizidioaren hipotesiak indarra hartu du 13 urteko mutilaren heriotzean

Udane MIGELTORENA

Ostegunean hilik agertu zen 13 urteko mutilak bere buruaz beste egin zuenaren hipotesiak indarra hartu du, atzo egin zioten autopsiaren arabera. Halere, homizidioa izan daitekeenik ez da baztertzen eta ertzaintzak hildako mutikoaren aitaren bila jarraitzen du.

Herrizaingo Sailak Espainiako Poliziari pasa dio abisua, Euskal Autonomia Erkidegotik kanpo egon daitekeelakoan. Gainera, gaur itsasoan eta Pasaia eta Orioko itsasertzean hasi dira aitaren bila.

Donostiako adingabea hilik topatu zuten ostegunean 12:45ean indarkeria zantzuekin. Ertzaintza etxebizitzara joan zenean gaztearen gorpua logela batean zegoen, eta zauri ugari zituen sabelean. Gorpuaren ondoan labana bat zegoen eta gainera, inguruan eta etxebizitzako beste hainbat tokitan odol arrastoak aurkitu zutela baieztatu du Herrizaingo Sailak. Mutikoaren gurasoak banatu berriak ziren eta aitak egun batzuk zeramatzan bere amaren etxean lotan.

Atzo Antigua-Luberrin, mutikoak ikasten zuen ikastetxean, modu askotara ekarri zuten gogora galdutako laguna. Jolas garaian bi mutuko isilunea egin zuten, mezuak idatzi zizkioten… gertatutako ezin sinetsi egon ziren bitartean.